87 lat od wybuchu II wojny światowej.
Dziś mija 87 lat od wybuchu II wojny światowej. 1 września 1939 r. Niemcy zaatakowały Polskę, a 17 września granicę wschodnią przekroczyła Armia Czerwona. W wojnie, która wtedy się zaczęła, życie straciło ponad 50 mln ludzi, w tym około 6 mln obywateli polskich.
Obaj okupanci od pierwszych miesięcy uderzali w polskie elity. Ginęli nauczyciele, lekarze, duchowni, oficerowie, urzędnicy i prawnicy. Straty adwokatury okazały się najdotkliwsze. Okupanci niemieccy i sowieccy wymordowali około 60 procent adwokatów oraz ponad 90 procent aplikantów adwokackich, co stanowiło najwyższy odsetek wśród grup inteligencji polskiej.
Adwokaci walczyli na frontach, byli osobistościami Państwa Podziemnego, działaczami rządu emigracyjnego i żołnierzami Armii Krajowej. Pierwszym Delegatem Rządu na Kraj został adwokat Cyryl Ratajski, przedwojenny prezydent Poznania. Prezydentem Rzeczypospolitej został Władysław Raczkiewicz, przed I wojną światową adwokat w Mińsku Białoruskim. Adwokat Stanisław Szurlej kierował polskim sądownictwem wojskowym. Ginęli w Palmirach, w Katyniu, w obozach koncentracyjnych i w gettach.
Po rozwiązaniu Naczelnej Rady Adwokackiej adwokaci zorganizowali, wzorem podziemnego państwa, tajny samorząd. Powstała Tajna Naczelna Rada Adwokacka oraz tajne rady w Warszawie, Krakowie i Katowicach, Lublinie, Lwowie i Radomiu. Działali w nich między innymi Bolesław Bielawski, prezes Tajnej NRA, Leon Nowodworski, Jan Peszyński, Bohdan Suligowski i Witold Bayer.
Adwokaci nie godzili się na wykreślanie z list kolegów pochodzenia żydowskiego. Czternastu działaczy samorządu warszawskiego kategorycznie się temu sprzeciwiło i sami zostali za to z listy skreśleni. Dziekan lubelskiej Rady Adwokackiej Stanisław Kalinowski, gdy Niemcy zażądali wskazania adwokatów pochodzenia żydowskiego, przekazał im karteczkę z jednym nazwiskiem. Własnym.
Izba Adwokacka we Wrocławiu powstała w 1946 r. Tworzyli ją prawnicy, którzy tę wojnę przeżyli.
Pamiętamy dziś o wszystkich, którzy w tej wojnie zginęli, i oddajemy hołd tym, którzy walczyli za Ojczyznę.
adw. Sławomir Krześ
Dziekan
Okręgowej Rady Adwokackiej
we Wrocławiu
adw. Paweł M. Wójcik, Esq., LL.M.
Rzecznik Prasowy
Okręgowej Rady Adwokackiej
we Wrocławiu
